UNHCR

In de periode 2001 – 2008 deed UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, onderzoek naar het functioneren van de KhAD/WAD. Voor dit onderzoek maakten zij gebruik van verscheidene academische bronnen, waaronder materiaal van Dr. Antonio Giustozzi (een expert op het gebied van de communistische periode in Afghanistan). Daarnaast hebben zij interviews afgenomen met mensen die bij de KhAD/WAD betrokken waren en gebruiken zij enkele schriftelijke bronnen.

De conclusies van UNHCR worden uiteengezet in de “Note on the Structure and Operation of the KhAD/WAD in Afghanistan 1978 – 1992” (2008). Feitelijk betreft deze Note een veel gedetailleerder inzicht in het daadwerkelijke functioneren van de KhAD/WAD dan het Ambtsbericht 2000. Een groot gedeelte van de Note betreft de onderverdeling van het veiligheidsdienst in diverse (sub)directoraten. De belangrijkste conclusies van UNHCR zijn als volgt:

  • Er is een onderscheid tussen operationele en ondersteunende directoraten, zowel op landelijk als op lokaal niveau. De ondersteunende directoraten (zoals bijvoorbeeld Post, Telecommunicatie, Logistiek en Personeel) kunnen niet op dezelfde wijze aan mensenrechtenschendingen worden gekoppeld als de operationele directoraten (zoals bijvoorbeeld Verhoor, Politie en Surveillance)
  • Voor een roulatiesysteem valt geen bewijs te vinden
  • Alle posities binnen de KhAD/WAD waren gevormd naar militaire rangen. Welke rang je kreeg was gebaseerd op opleidingsniveau.
  • Roulatie en/of promotie was grotendeels gebaseerd op ervaring en expertise
  • In de laatste vijf jaar van de KhAD/WAD vond promotie ook op andere gronden plaats vanwege het grote aantal medewerkers dat hun positie of zelfs het land verliet uit angst voor aankomende politieke veranderingen.
  • Een expert stelt dat er geen verplichte roulatie was, en dat dit ook in zou gaan tegen de professionaliteit binnen het instituut
  • Andere bronnen stellen dat geheimhouding een belangrijk element was binnen de rangen, en een algemeen roulatie systeem dit in gevaar zou brengen